• individuele therapie

    stress en burn-out persoonlijk aanpakken via wetenschappelijke onderbouwde therapieën en modellen. Maak gerust eens een afspraak voor meer informatie contact

  • customers

    Healtium op social media

    volg ons voor de nieuwe events en leuke tips op onze facebook pagina, linkedin of instagram facebook

  • ehbo opleidingen aan huis?

    Bent u geinteresseerd in een ehbo opleiding bij u aan huis? We maken er graag een "ehboware" avond van. Neem gerust eens contact met ons voor verdere info. contact

Stress meetbaar maken

Waarom zie ik het niet?

Stress herkennen bij jezelf is niet steeds makkelijk. En op zich is het niet verkeerd om af en toe stress te hebben. Het kruidt namelijk het leven. Denk maar aan stress voor het examen, sollicitatie, enz. Stress is een nodige overlevingsreactie van ons lichaam. Het is dan zeker niet makkelijk om chronische stress bij jezelf te herkennen. Nochtans toont ons lichaam vaak genoeg signalen. Denk maar aan spijsverteringsproblemen, vermoeidheid, lage rugpijn, slaaploosheid… Dat chronische stress niet gezond is, dat weet ondertussen iedereen. Het kan leiden tot burn-out, depressies en volgens sommige onderzoekers ook tot chronisch vermoeidheid syndroom (CVS), fibromyalgie en chronische fysische aandoeningen.

Stress is meetbaar

Chronische stress kan biologisch gemeten en aangetoond worden. Via een bloedname kunnen bepaalde bloedmarkers (vb cortisol) opgespoord worden, Microscopisch onderzoek van hersenweefsel kan duidelijk schade aantonen aan de verbindingen tussen de hersencellen (dendritische schade). Maar recentelijk zijn er bedrijven die biofeedback toestellen ontworpen hebben om stress aan te tonen. Zo is er een biofeedbacktoestel (firma Heartmath) dat de hartritmevariabiliteit (HRV) meet. HRV is de natuurlijke versnelling en vertraging van het hartritme tussen de in- en uitademing.

In een niet stressvolle situatie is er een duidelijke HRV waarneembaar (sinusgolven). Er is een duidelijke vertraging en versnelling van ons hartritme. Deze variatie in het hartritme kan dus via een sensor waargenomen worden. In een stressvolle situatie is deze variatie in het hartritme niet zo duidelijk waarneembaar en krijg je geen duidelijk signaal (chaotische golven). Hierdoor kan via het biofeedbacktoestel de therapeut nagaan of een persoon zich in een stresszone bevindt of niet.

hartcoherentie, hartritmevariabiliteit

En dan aan de slag

Met deze gegevens kan een therapeut aan de slag gaan. De therapeut kan starten met hartcoherentietraining. Hierbij gaat de therapeut het hart coherent maken met de hersenen. Door ademhalingstherapie en te focussen op het hart zou de variatie op het hartritme terug duidelijker zijn. Uit onderzoeken blijkt dat de HRV wel degelijk een meetbare factor is voor stress. Zo zou uit onderzoek van 2015 blijken dat hartcoherentie een daling geeft van angst en zorgt voor een betere coping. En het Amerikaanse leger maakt gebruik van de hartcoherentietechnieken om beter om te gaan met Post Traumatisch Stress syndroom. Daar noemen het ze dan stoerder “battle breathing”.

Stress vraagt een uitgebreide aanpak

Is het gebruik van hartcoherentie en biofeedback nu DE oplossing om chronische stress te bestrijden. Jammer genoeg niet. Er kan jammer genoeg geen langdurig positief effect waargenomen worden op de chronische stress. Tijdens de therapie ziet men wel een sterke daling van de stresshormonen. Maar als de persoon daarna terug in zijn normale doen en laten komt, is er geen verschil meer merkbaar.

De behandeling van chronische stress en burn-out zal steeds een multiple en multidisciplinaire aanpak vergen. Bewust worden van jezelf, leren nee zeggen en assertief communiceren zijn dingen waar je zelf mee aan de slag kunt. Werkgevers kunnen zorgen voor een adequaat welzijnsplan. Artsen zouden signalen sneller kunnen herkennen en patiënten doorverwijzen. Want hoe sneller je kunt starten met therapie en stresshygiëne, hoe meer het risico daalt op chronische stress en burn-out. Bewustwording is één ding, nu nog overgaan tot verbetering van onszelf en een vermindering van de chronsiche stress.

Doe nu eens MET!

Vanaf 1 februari is het weer zo ver!! de Tournée Minerale begint weer. 30 dagen geen alcohol drinken. Vanuit gezondheidsperspectief kan je daar niks op tegen hebben natuurlijk. Maar tis altijd wel wat, zei Kathleen onlangs op haar facebookpagina. Het begon met 30 dagen zonder klagen en zagen dan 30 dagen zonder alcohol daarna 30 dagen zonder vlees, 30 dagen zonder dit en zonder dat…

En heeft Kathleen geen gelijk? 30 dagen zonder klagen, heb ik ook niet aan meegedaan. Mijn mening is dat als je met een frustratie zit je het gewoon moet durven en kunnen zeggen. Dat heet open communicatie. Of ga je deze 30 dagen dan tegen je kinderen zeggen: goe bezig mannen! Als ze weer eens te lang op hun Playstation zitten? Of zeg je tegen je baas: Met alle plezier! Als hij vraagt om nog wat extra uren te kloppen? Want we mogen niet klagen he 🙂 Vanuit het psychologisch perspectief is het opkroppen van je emoties niet goed. Je laat ze opborrelen in je om dan later explosief naar buiten te komen. Daarmee doe ik, zoals Kathleen zei, niet mee met 30 dagen zonder klagen. Zaag en klaag en ventileer maar zoveel je kunt…hehe dat lucht op zegt Jan De wilde in zijn “Stomme idioot”.

30 dagen zonder alcohol. Wat voor nut heeft het als we de overige 335 dagen in het jaar WEL alcohol gaan drinken dan? En geef toe, soms smaakt een goed glas wijn in goed gezelschap gewoon lekker. Moet ik mij nu de komende dagen schuldig voelen als ik eens een lekkere pint ga drinken? Vergeet het en geniet gewoon. Doe alles met mate en met je maten!

30 dagen zonder vlees. De vegetariërs en veganisten onder ons zullen het alvast graag horen. Maar biologisch gezien is en blijft de mens een opportunist en een alles-eter. Als wij het willen dan eten we soms een maaltijd zonder vlees. Wij moeten daar geen zonder-maand voor hebben hoor! Gewoon variëren is toch beter dan 30 zonder?  En wat voor zever is het dat men in de winkel vega-worst, vega-burgers, vega-ballen verkoopt? Waarom willen de vegies onder ons dat hun eten toch zo sterk op vlees lijkt? Als ze toch vlees-vrij willen eten (wat ieders goed recht is) moeten ze geen look-a-likes gaan eten. Worst, hamburgers en gehaktballetjes daar zit vlees in en geen tofu-achtige dingen!!

Kathleen heeft gelijk als ze zegt: Laat ons gaan voor 30 dagen ONS GOESTING doen. Drinken, eten, klagen, zagen, sporten zoals wij het willen. Wij kiezen niet voor ZONDER, wij kiezen voor MET. MET veel plezier, MET volle goesting, MET gezond verstand, MET mate! En vooral MET elkaar…

Hey Kathleen niet voor 30 dagen he, maar voor de rest van ons leven ja!!! Waar hangt die bel? Tournée générale! Mijn gedacht..

hot-topic

Gisteren was het weer van dat..

Op radio 1 werd tijdens Hautekiet een vol uur gediscussieerd over stress en burn-out. Maar deze keer ging het specifiek over burn-out bij zorgverleners. Uit de POLS studie van 2006 bleek inderdaad dat bij artsen en verpleegkundigen de job-eisen hoog liggen en de job-controle eerder laag liggen. En laat dit nu net een verhoogd risico zijn op de ontwikkeling van burn-outs. En ja, ik weet ook dat velen denken dat burn-out een ziekte is van deze tijd en dat het wel zal over gaan. Maar we zijn met Healtium nu reeds 3 jaar bezig en we merken nog geen enkele verbetering. Eerder een verslechtering. 

Hoe komt het nu dat artsen/verpleegkundigen nu een verhoogd risico hebben op de ontwikkeling van burn-out?

Zou het liggen aan te veel empathie? Volgens Prof. Devisch (medisch filosoof) zou het mogelijk zijn dat zorgverleners verwachten dat er steeds empathie moet zijn, in hoge mate zelfs. Empathie vreet energie en wat is burn-out? Juist: een energiestoornis! Empathie behoort tot de intrinsieke factoren van het zorgberoep. Daarbij komt ook nog de relatie met de patiënt. Steeds beschikbaar willen/moeten zijn voor je patiënt? De onzekerheden van diagnose en behandeling? De toegenomen mondigheid en online-kennis van de zorgvragers?

Daarnaast zijn er ook extrensieke factoren die mee de oorzaak kunnen zijn. De meest gekende is de gestoorde work-life balance.  Je moet als zorgverlener steeds up-to-date zijn. Dus graag bijscholen en liefst in je vrije tijd he. Hierdoor krijgt de zorgvrager weer minder tijd om zijn energielevel naar boven te halen en bezig te zijn met iets anders dan zijn/haar werk. Voor huisartsen komt daar ook nog de relatie met de tweede lijn bij. Naar wie verwijzen we het beste door? Gaat de samenwerking goed zijn? Gaat de specialist het eens zijn met mijn diagnose?

Onlangs had ik een discussie met een collega over welke zorgverlener het meeste risico heeft op de ontwikkeling van een burn-out en waarom? Volgens de collega was het de huisarts omdat deze groep geen administratieve ondersteuning heeft. Dat kan, maar is, volgens mij, niet de grote oorzaak. Het zit hem meer in die empathie en de betrokkenheid. Hoe meer je als zorgverlener betrokken bent met je patiënt, hoe meer energie dit kost en hoe meer risico op burn-out. Dit zie je ook in de non-profit: personen die het meest betrokken zijn met hun werk, hebben het meeste risico op de ontwikkeling van stress. Verpleegkundigen zijn ook enorm betrokken en empatische personen. Hun werklast wordt zwaarder en zwaarder en de tijd die ze kunnen vrij maken voor een kwalitatieve zorg wordt korter en korter. De zorgorganisatie kan veelal niet anders en hoe leuk sommige initiatieven zijn zoals zelfsturende teams, het verandert niks aan de core-businnes van de verpleegkundige: zeer technisch verplegen, luisteren, stimuleren en vooral betrokken en empatisch zijn. Zet deze persoonlijke eigenschappen in het huidige gezondheidssysteem dat draait om prestaties en je voelt zo aan dat de person-environment fit niet klopt.

Meer en meer zien we toch een bewustwording.

De wetenschap zit niet stil en ontwikkelt allerlei modellen; Zo hebben in 2007 al, Bakker en Demerouti het JD-R model ontwikkel (job demand resource model). Hierop kunnen diensten, coachen en psychologen inspelen om de risico’s op burn-out te verkleinen. Instellingen krijgen bij hun verplichte audits en kwaliteitslabels de vraag naar protocollen die werkstress en burn-out preventief bestrijden en re-integratie te bevorderen. Huisartsen groeperen zich meer en meer en bewaken elkaar ook beter. En soms moet de patiënt ook eens begrijpen dat ZIJN huisarts rust nodig heeft en niet bereikbaar is.

Hopelijk kan dit alles nog lang hot-topic blijven en durven we toegeven dat onze energie eventjes op is en we niet moeten verzinnen dat we “klierkoorts” hebben. Openheid en communicatie, elkaar helpen en durven zeggen: het gaat niet goed met je…zorgverleners zeggen en doen het dagelijks tegen hun patiënten dus waarom niet tegen elkaar?