hot-topic

Gisteren was het weer van dat..

Op radio 1 werd tijdens Hautekiet een vol uur gediscussieerd over stress en burn-out. Maar deze keer ging het specifiek over burn-out bij zorgverleners. Uit de POLS studie van 2006 bleek inderdaad dat bij artsen en verpleegkundigen de job-eisen hoog liggen en de job-controle eerder laag liggen. En laat dit nu net een verhoogd risico zijn op de ontwikkeling van burn-outs. En ja, ik weet ook dat velen denken dat burn-out een ziekte is van deze tijd en dat het wel zal over gaan. Maar we zijn met Healtium nu reeds 3 jaar bezig en we merken nog geen enkele verbetering. Eerder een verslechtering. 

Hoe komt het nu dat artsen/verpleegkundigen nu een verhoogd risico hebben op de ontwikkeling van burn-out?

Zou het liggen aan te veel empathie? Volgens Prof. Devisch (medisch filosoof) zou het mogelijk zijn dat zorgverleners verwachten dat er steeds empathie moet zijn, in hoge mate zelfs. Empathie vreet energie en wat is burn-out? Juist: een energiestoornis! Empathie behoort tot de intrinsieke factoren van het zorgberoep. Daarbij komt ook nog de relatie met de patiënt. Steeds beschikbaar willen/moeten zijn voor je patiënt? De onzekerheden van diagnose en behandeling? De toegenomen mondigheid en online-kennis van de zorgvragers?

Daarnaast zijn er ook extrensieke factoren die mee de oorzaak kunnen zijn. De meest gekende is de gestoorde work-life balance.  Je moet als zorgverlener steeds up-to-date zijn. Dus graag bijscholen en liefst in je vrije tijd he. Hierdoor krijgt de zorgvrager weer minder tijd om zijn energielevel naar boven te halen en bezig te zijn met iets anders dan zijn/haar werk. Voor huisartsen komt daar ook nog de relatie met de tweede lijn bij. Naar wie verwijzen we het beste door? Gaat de samenwerking goed zijn? Gaat de specialist het eens zijn met mijn diagnose?

Onlangs had ik een discussie met een collega over welke zorgverlener het meeste risico heeft op de ontwikkeling van een burn-out en waarom? Volgens de collega was het de huisarts omdat deze groep geen administratieve ondersteuning heeft. Dat kan, maar is, volgens mij, niet de grote oorzaak. Het zit hem meer in die empathie en de betrokkenheid. Hoe meer je als zorgverlener betrokken bent met je patiënt, hoe meer energie dit kost en hoe meer risico op burn-out. Dit zie je ook in de non-profit: personen die het meest betrokken zijn met hun werk, hebben het meeste risico op de ontwikkeling van stress. Verpleegkundigen zijn ook enorm betrokken en empatische personen. Hun werklast wordt zwaarder en zwaarder en de tijd die ze kunnen vrij maken voor een kwalitatieve zorg wordt korter en korter. De zorgorganisatie kan veelal niet anders en hoe leuk sommige initiatieven zijn zoals zelfsturende teams, het verandert niks aan de core-businnes van de verpleegkundige: zeer technisch verplegen, luisteren, stimuleren en vooral betrokken en empatisch zijn. Zet deze persoonlijke eigenschappen in het huidige gezondheidssysteem dat draait om prestaties en je voelt zo aan dat de person-environment fit niet klopt.

Meer en meer zien we toch een bewustwording.

De wetenschap zit niet stil en ontwikkelt allerlei modellen; Zo hebben in 2007 al, Bakker en Demerouti het JD-R model ontwikkel (job demand resource model). Hierop kunnen diensten, coachen en psychologen inspelen om de risico’s op burn-out te verkleinen. Instellingen krijgen bij hun verplichte audits en kwaliteitslabels de vraag naar protocollen die werkstress en burn-out preventief bestrijden en re-integratie te bevorderen. Huisartsen groeperen zich meer en meer en bewaken elkaar ook beter. En soms moet de patiënt ook eens begrijpen dat ZIJN huisarts rust nodig heeft en niet bereikbaar is.

Hopelijk kan dit alles nog lang hot-topic blijven en durven we toegeven dat onze energie eventjes op is en we niet moeten verzinnen dat we “klierkoorts” hebben. Openheid en communicatie, elkaar helpen en durven zeggen: het gaat niet goed met je…zorgverleners zeggen en doen het dagelijks tegen hun patiënten dus waarom niet tegen elkaar?

 

Leave a comment

name*

email* (not published)

website